Monday, March 9, 2026

HAK realiza formasaun ba Grupu Alvu Estratéjiku (GAS) Esforsu Advokásia ba Direitua Agsrikultura Sustentavel Hodi Atinzi Soberania Ai-han

HAK realiza formasaun ba Grupu Alvu Estratéjiku (GAS) 

HAK realiza formasaun ba Grupu Alvu Estratéjiku (GAS) durante loron rua (27-28 Janeiru 2026), iha Munisípiu Viqueque, kona-ba “Dezenvolve Membru Grupu Alvu Estratéjiku, Hodi Hatutan Esforsu Advokásia ba Direitu Agrikultura Sustentavel Hodi Atinzi Soberania Ai-han. Membru (GAS) sira ne’e kompostu husi Xefi Suku, Toos-Nain, Ofisiál Polísia Suku-OPS, Organizasaun Non-Governamental-ONG iha nivél Munisípiu, Grupu Ema ho Defisiensia, Grupu feto sira, Lider Relijióju, Lider Juventude sira no lider Partidu Politíku sira.  

Objetivu husi formasaun ne’e atu hasa’e koñesementu Membru GAS sira nian kona-ba direitus umanus liga ho sistema agrikultura sustentavel no soberania ai-han nune’e mós haforsa no hametin kapasidade membru GAS sira hodi hala’o kna’ar monitorizasaun no advokásia ba situasaun violasaun direitus umanus partikularmente ba progresu no dezafiu dezenvolvimentu setór agrkultura, atu Autoridade Munisípiu tau konsiderasaun iha prioridade programa Munisipál nian.  

Iha  abertura Vise Diretór HAK, Sr. Antonino de Limas hato’o katak, formasaun ida ne’e, la’ós atu mai hanorin ita bo’ot sira, maibé fahe koñesementu relasiona ho kontesktu global no nasionál iha dezenvolvimentu setór agikultura. Durante HAK nia deskobrimentu liu husi monitorizasun setór agikultura iha Munisípiu Viqueque identifika dezafiu iha setór agrikultura: ditribuisaun fini tarde, traktorés limitadu, irigasaun balun iha kondisaun tradisionál, esktensionista limitadu labele halo kobertura ba suku 32 iha Munisípiu Viqueque no komunidade seidauk adapta inovasaun foun ba  servisu agrikultura.

Vise Diretór hatutan liu tan katak husi problema ka dezafiu sira ne’e ita hotu aproveita loron rua ohin no aban partilla hanoin hamutuk  oins’aatu dezenvolve setór agrikultura iha ita nia rai no espesifikamente iha Munisípiu viqueque nune’e ita bele kontribui ba hasa’e produsaun iha rai laran.

Iha abertura Sekretariu Asuntu Sosiál no Organizasaun komunitariu Autoridade Munisípiu Viqueque, Sr. Acacio de Sousa hato’o katak rezultadu monitorizasaun husi Parseriu HAK nian ne’e los duni, tanba iha Munisípiu Viqueque komunidade agrikultór sei hasoru difikuldade barak ne’ebé liga ho fini, kondisaun irigasaun presiza rehabilitasaun no modernizasaun, ida ne’e governu kontinua esforsu no buat balun ne’ebé hahu ona mak hanesan irigasaun  iha Watukarbau komesa tau ona fatuk dahuluk, espera konstrusaun hotu  bele fornese ona be’e ba natar sira  komunidade.

Sekretariu haktuir tak katak problema sira ne’ebé komunidade hasoru mak governu hahú introdus ona makina modernu hanesan kuda hare, fokit hare, ko’a hare no sama hare iha Munisipiu seluk implementa ona no ita espera bele implementa mós iha Munisípiu Viqueque nune’e minimiza forsa traballu. Diresaun servisu agrikultura mós tau ona planu orsamentu atu rekruta estensionista sira, tanba ita haree ekstensionista sira iha Munisípiu Viqueque menus no maioria idade ona nune’e labele halo kobertura ba iha suku sira iha Munisípiu Viqueque.

Diretór diresaun servisu agikultura Sr. Olivio Soares Freita hato’o  kata, Produsaun sira iha rezultadu diak mak fila ba Nai Xefe Suku sira ho ninia ema sira ne’ebé servisu iha toos no natar ninia esforsu kuandu la esforsu ita hein de’it husi Vietnam, Tailandia  no Xina, maibé, ita hakarak Viqueque ne’e to’o iha soberania alimentar mak presiza servisu hamutuk.

Formasun ne’e partisipa husi husi Diretór Servisu Agrikultura Munisípiu Viqueque, Sekretáriu Asuntu Sosial, grupo agrikultor, Lideransa komunitáriu, Ekstesionista, Diresaun Nasional Prevensaun Konflitu Komunitáriu, joventude no ONG Munisípiu. Total partispante nain 43 Mane 35 no Feto 8 mak partisipa durante loron rua nia laran.


HAK

Author & Editor

Komentariu

0 comments:

Post a Comment