๐๐ง ๐ฆ๐๐ฆ๐จ๐ซ๐ข๐ ๐๐จ๐ง๐ฌ๐๐ง๐ก๐จ๐ซ ๐๐๐ซ๐ญ๐ข๐ง๐ก๐จ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐จ๐ฉ๐๐ฌ ๐ง๐จ ๐๐ข๐ฌ๐ฉ๐จ ๐๐จ๐ฆ ๐๐ฅ๐๐๐ซ๐ญ๐จ ๐๐ข๐๐๐ซ๐๐จ ๐๐ ๐๐ข๐ฅ๐ฏ๐
๐ญ๐๐๐: ๐ด๐๐๐๐ ๐ด๐๐๐๐
๐๐จ๐ง๐ฌ๐๐ง๐ก๐จ๐ซ ๐๐๐ซ๐ญ๐ข๐ง๐ก๐จ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐จ๐ฉ๐๐ฌ ๐ง๐จ ๐ฆ๐จ๐ฏ๐ข๐ฆ๐๐ง๐ญ๐ฎ ๐ฌ๐จ๐ฅ๐ข๐๐๐ซ๐ข๐๐๐๐ ๐๐๐ฉ๐๐ฎ๐ง
Iha istรณria luta povu Timor-Leste ba liberdade no dignidade umanu, Monsenhor Martinho da Costa Lopes iha fatin ida ne’ebรฉ importante tebes. Nia la’os de’it nu’udar lider igreja, maibรฉ sai lian ba povu Timoroan sira ne’ebรฉ sofrimentu no injustisa halo sira laiha oportunidade atu koalia.
Durante okupasaun Indonรฉzia, Mons. Martinho vizita komunidade oin-oin. Nia fo hatene direitamente ba ema hotu kona-ba sofrimentu povo nian, no denunsia violasaun direitus umanus ne'ebe akontese iha Timor-Leste.
Iha Japaun nia lian sai ponte ba solidaridade. Iha tinan 1986 movimentu solidaridade Japaun ba Timor-Leste hetan forsa, tanba Mons. Martinho halo viagem ba Japaun hodi partisiapa iha enkontru no koalia kona-ba situasaun Timor-Leste. Iha turnรฉ ne’e nia vizita sidade balu, nia fahe testemuรฑu kona-ba okupasaun no realidade povo Timoroan hamutuk ho Mimi Ferreira ne'beรฉ sira konvite husi Darwin, Australia (foto 1).
Vizita no testemuรฑu hirak ne’e ajuda hametin konsiensia iha sosiedade sivil Japaun. Ativista sira, akademiku, Igreja, estudante no ema sira ne’ebรฉ solidariza iha Timor-Leste kontinua buka dalan atu hato’o asuntu Timor-Leste ba pรบbliku no ba lideransa polรญtika.
Impaktu ida ne’ebe importante mak Vizita Mons. Lopes ajuda harii grupu parlamenter multipartidariu iha Japaun ne’ebรฉ inklui parlamentar nain 72, Diet Members Forum on East Timor. Ida ne’e hatudu katak solidaridade la para de’it iha nivel sosiedade sรญvil, maibe tama mรณs ba nivel polรญtiku. Sekretariu-jeral husi grupu parlamentar mak Satsuki Eda (foto 2), ne'ebe halo vizita ofisial ba Timor-Leste nu'udar Presidente Senadu iha tinan 2008 no mensiona responsibilidade estadu Japaun ba sofrimentu povu Timor oan durante Funu Mundial Daruak.
Mons. Martinho la’os mesak mak harii movimentu soliedaridade Japaun. Movimentu ne’e hetan kontribuisaun husi ativista no ema Japaun barak. Maibรฉ nia prezensa no testemuรฑu kona-ba realidade Timor-Leste sai parte importante husi prosesu ne’ebรฉ ajuda liga luta povo Timor oan ho soliedaridade internasionรกl iha Japaun.
Husi Timor-Leste ba Japaun, husi testemuรฑu ba solidaridade, husi solidaridade ba esperansa. Legadu Mons. Martinho hanorin ita katak bainhira injustisa akontese, lian ida bele sai ponte; testemuรฑu ida bele hamosu konsiรฉnsia; no solidaridade entre povu sira bele fo forsa ba luta ba dignidade no liberdade.
๐๐ข๐ฌ๐ฉ๐จ ๐๐จ๐ฆ ๐๐ฅ๐๐๐ซ๐ญ๐จ ๐๐ข๐๐๐ซ๐๐จ ๐๐ ๐๐ข๐ฅ๐ฏ๐ ๐ฅ๐จ๐ค๐ ๐๐ฎ๐รฉ๐ง๐ฌ๐ข๐ ๐รบ๐๐ฅ๐ข๐ค๐, “ ๐๐ฎ๐ค๐ ๐ก๐๐ญ๐๐ง๐ ๐๐ฌ๐ญรณ๐ซ๐ข๐ ๐๐ฎ๐ ๐ฎ๐ง-๐๐๐ง๐๐ฎ ๐ข๐ก๐ ๐๐ข๐ฆ๐จ๐ซ-๐๐๐ฌ๐ญ๐”
Audรฉnsia Pรบblika ida ne’e akontese iha Dili durante loron rua, 6-7 Janeiru 2006, organiza husi HAK hamutuk ho Koligasaun Japaun ba Timor–Leste. Audรฉnsia Pรบblika ne’e eventu primeiru iha Timor-Leste atu rona diretamente testemuรฑu husi sobrevivente sira ne’ebe sai vitima sistema eskravidaun seksual durante Funu Mundial Daruak.๐๐๐ฆรณ๐ซ๐ข๐ ๐ง๐๐๐๐ญ๐ข๐ง ๐ฆ๐จ๐ซ๐ข๐ฌ. ๐๐จ๐ฅ๐ข๐๐๐ซ๐ข๐๐๐๐ ๐ง๐๐๐๐ญ๐ข๐ง ๐ก๐๐ฆ๐ซ๐ข๐ค.
๐๐ฎ๐ญ๐ ๐๐ ๐๐ข๐ ๐ง๐ข๐๐๐๐ ๐ง๐จ ๐๐ข๐ซ๐๐ข๐ญ๐ฎ๐ฌ ๐ฎ๐ฆ๐๐ง๐ฎ๐ฌ ๐ค๐จ๐ง๐ญ๐ข๐ง๐ฎ๐
๐๐ฎ๐ญ๐ ๐๐ ๐๐ข๐ ๐ง๐ข๐๐๐๐ ๐ง๐จ ๐๐ข๐ซ๐๐ข๐ญ๐ฎ๐ฌ ๐ฎ๐ฆ๐๐ง๐ฎ๐ฌ ๐ค๐จ๐ง๐ญ๐ข๐ง๐ฎ๐
#MonsMartinhoDaCostaLopes
#DomAlbertoRicardodaSilva
#TimorLeste
#SolidaridadeJapaun
#DiretusUmanus
#MemoriaIstรณria
#TimorLesteJapaunSolidarity
#JugunIanfuTimorLeste
#KoligasaunJapaunbaTimorLeste
#DomAlbertoRicardodaSilva
#TimorLeste
#SolidaridadeJapaun
#DiretusUmanus
#MemoriaIstรณria
#TimorLesteJapaunSolidarity
#JugunIanfuTimorLeste
#KoligasaunJapaunbaTimorLeste



